Bernard Wientjes: 'Versnoep rest aardgasbaten niet'
Op de opiniepagina van het Financieel Dagblad van vandaag doet Bernard Wientjes, voorzitter van de ondernemingsorganisatie VNO-NCW, een oproep aan het kabinet om de aardgasbaten voortaan verstandiger te besteden. Hij wil het aardgasvermogen volledig stoppen in een deltaplan voor baanbrekende investeringen.
Binnenkort beslist het kabinet, zoals vastgelegd in het regeerakkoord, over een "nieuwe toekomstbestendige voeding" van het Fonds Economische Structuurversterking (FES), het "aardgasfonds". Het draait in de kabinetsdiscussie om de vraag hoe het Rijk de nog resterende gasbaten gaat gebruiken. Het gaat om veel geld. De contante waarde tot 2035, wanneer de gasbel op is, bedraagt bij een conservatief geschatte olieprijs van 85 dollar ten minste 100 miljard euro voor de schatkist. Bij de huidige vooruitzichten van de olieprijs neemt dat bedrag sterk toe.
Wientjes vindt dat we tot nu toe niet goed zijn omgegaan met onze gasbaten, dat we ze te gemakkelijk hebben gestoken in consumptieve overheidsuitgaven en niet in blijvende versterkingen van onze economie, zoals onderwijs, onderzoek en wegen. Hij betreurt het dat Nederland de opbrengsten nooit, net als Noorwegen, opzij gezet heeft waardoor we tot in lengte van jaren van de beleggingsopbrengsten hadden kunnen profiteren.
Deze Hollandse fout, met ook grote schade voor de concurrentiepositie van bedrijven, staat in de economische studieboeken terecht bekend als "The Dutch Disease". De kwalijke gevolgen zijn vanaf 1995 wat afgenomen door het besluit circa een derde van de jaarlijkse gasbatenstroom voortaan te stoppen in het FES, maar de fundamentele fout bleef bestaan. Nog steeds wordt ons aardgasvermogen grotendeels consumptief versnoept, door het te gebruiken voor financiering van de lopende overheidsbegroting.
Wientjes wil een drastische koerswijziging en vanaf nu de baten reserveren voor baanbrekende investeringen. Investeren in aansprekende, renderende investeringsprojecten die iets zichtbaar unieks toevoegen aan het groeivermogen van de economie en de kwaliteit van ons land. (...) Ik pleit voor een inspirerend deltaplan, te betalen uit de volledig resterende gasbaten, waarmee Nederland opnieuw verschil kan gaan maken. Een deltaplan met vernieuwende investeringen in onze havens en infrastructuur en in onze fysieke ruimte voor wonen en recreëren. Met investeringen in nieuwe toekomstgerichte en economisch kansrijke wetenschapsgebieden bij onze universitaire onderzoekscentra. Met baanbrekende investeringen in nieuwe energietechnieken en energietransitie (= milieuwinst). Investeringen waarmee we Nederland op een unieke manier kunnen versterken en het resterende aardgasvermogen omzetten in nieuw profijtelijk vermogen voor de toekomst.
Bron:
Het Financieele Dagblad, 11 april 2008