PwC: 'Huidige energiemarkt niet houdbaar'
Europa zal met de huidige energiemarktstructuur niet in staat zijn om de CO2-doelstellingen voor 2020 te halen. Een hervorming van de markt lijkt onontkoombaar. Aldus een PwC-analyse.
Persbericht PwC
>> Hervorming energiemarkt is nodig om CO2-doelstellingen te kunnen halen. De markt voor duurzame energie bestaat alleen door de beschikbare subsidiëring vanuit overheden. Daarmee zijn opschaling en investeringen door beleggers blootgesteld aan politieke keuzes.
Na de forse dip in 2009, heeft de wereldwijde markt voor fusies en overnames in de energiesector de weg naar boven weer gevonden. De totale waarde van deals in de markt voor energie en gas steeg in 2010 met 19 procent tot 116 miljard USD. In 2011 zal deze stijging zich voortzetten.
'De noodzaak om ons internationale energiestelsel te verduurzamen wordt een belangrijke drijfveer achter fusies en overnames. Bottleneck is echter de onzekerheid. De markt voor duurzame energie bestaat alleen door de beschikbare subsidiëring vanuit overheden. Daarmee zijn opschaling en investeringen door beleggers blootgesteld aan de grillen van de politiek', aldus Jeroen van Hoof bij de presentatie van PwC’s jaarlijkse Power Deals rapport en verantwoordelijk voor de energiesector binnen PwC.
Huidige marktstructuur niet houdbaar
Het basisprincipe van de Europese energiemarkt is het zeker stellen van energielevering tegen een aanvaardbare prijs. Daar is een derde element aan toegevoegd: 'met een zo laag mogelijke CO2-uitstoot'. Het wordt steeds duidelijker dat Europa met de huidige energiemarktstructuur, niet in staat is om de CO2-doelstellingen voor 2020 te halen. Een hervorming van de markt lijkt onontkoombaar. Europese overheden onderzoeken daarom hoe zij in eigen land deze hervorming vorm kunnen geven. Zulke fundamentele veranderingen brengen echter veel onzekerheden met zich mee die potentiële investeerders afschrikt. PwC verwacht dat in de overgangsfase sprake zal zijn van een 'investeringshiaat' met aan de ene kant overheden die op zoek zijn naar partners om deze hervormingen vorm te kunnen geven en aan de andere kant marktpartijen die zich geremd voelen om te investeren door onduidelijkheid rond de politieke koers.
Aan de vooravond van een nieuwe marktverdeling
Ook in de Nederlandse markt wordt deze onzekerheid gevoeld. De afgelopen twee jaar is er veel gebeurd. De verkoop van Nuon aan Vattenfall, Essent aan RWE, Endinet aan Alliander, Intergas aan Enexis. Daarnaast deden Nederlandse energiebedrijven ook mee in het buitenland, zoals de overname van BEB door Gasunie en EOn Transpower door TenneT. Wat blijft zijn de discussies omtrent de positie van partijen als Eneco, Delta, Oxxio, NEM, en de kleinere netbeheerders.
Maar als we naar de fusies en overnames kijken in de Nederlandse markt, dan speelt duurzaamheid maar een beperkte rol. De markt voor duurzame energie loopt flink achter op de ontwikkelingen elders in Europa en de Nederlandse overheid worstelt met de duurzaamheidsdoelstellingen voor 2020.
'Dat Nederland achterloopt is opmerkelijk gezien de goede uitgangspositie die Nederland had', stelt Van Hoof. 'Nederland heeft geschikte havens voor grootschalige biomassa import/verwerking, havens voor het bedienen van offshore windvelden en natuurlijk offshore wind zelf in de Noordzee. Naast deze fysieke infrastructuur is er ook de infrastructuur aan bedrijven en kennis die optimaal benut kan worden. Kennis en ervaring in het realiseren van een duurzaam energiestelsel in een dichtbevolkt en ontwikkeld gebied is op de wereldmarkt zeer waardevol, zeker gelet op de toenemende agglomeratie en urbanisatie. Tot slot verkeert Nederland in de unieke positie grote gasreserves te hebben. Vanwege zijn flexibele inzetbaarheid ideaal in de mix van duurzame en conventionele energie gedurende de transitiefase. De kunst is alleen om deze kansen te grijpen. Dat is Nederland ten opzichte van andere Europese landen tot op heden niet gelukt.'
Wil Nederland deze kansen alsnog verzilveren, dan zullen snel fundamentele keuzes moeten worden gemaakt:
- Creëer een level playing field. Duurzame energie moet kunnen concurreren met conventionele energie. Dat betekent dat we kostendekkende subsidie moeten geven aan de economische beste duurzame technologie.
- Laat het aan de markt over. De aanpassing van de SDE naar SDE+ is een goede stap. Stel al het geld beschikbaar en laat de goedkoopste vormen van duurzame energie als eerste worden ingezet. Het gaat om CO2 reductie, niet om stimulering van een bepaalde technologie.
- Put your money where your mouth is. Duurzame energie is duurder dan conventionele energie en kost dus geld. Als wij duurzame energie willen als maatschappij dan moeten we er ook voor betalen. De overheid moet de 'maatschappelijk business case' van deze investering veel duidelijker maken aan burgers. Nu loopt de financiering van het tekort nog via de algemene heffingen - dit moet veel transparanter en duidelijker via de energierekening. <<
Bron:
PwC, 23 maart 2011