RAPPORT
Sombere conclusies van klimaatwetenschappers
De klimaatwetenschappers die deze week in Kopenhagen bijeen waren, hebben hun conferentie afgerond met een zestal boodschappen. Een succesvolle conferentie met nogal sombere conclusies.
Aan de International Scientific Congress Climate Change: Global Risks, Challenges & Decisions deden 2.500 deskundigen uit 80 landen mee. Ze lieten hun belangrijkste conclusies overhandigen aan de Deense minister-president Anders Fogh Rasmussen. In juni verschijnt een rapport waarin de bevindingen van de conferentie gepubliceerd worden.
De opwarming van de aarde gaat sneller dan het jongste IPCC-rapport van 2007 veronderstelde. Daardoor zal het zeeniveau rond 2100 een meter of meer gestegen zijn. De meest recente wetenschappelijke gegevens maken de druk op de klimaattop eind dit jaar, ook in Kopenhagen, alleen maar groter.
Wetenschappers toonden op de conferentie aan dat de verzuring van de oceanen het zeeleven aantast. De verzuring is het gevolg van de grote hoeveelheden CO2 die door de verbranding van olie, gas en steenkool in de atmosfeer wordt geblazen. De oceanen nemen elke dag 30 miljoen ton CO2 op, maar als een deel van dat mechanisme het laat afweten, kan het helemaal verkeerd gaan met het klimaat. Als de planeet sneller opwarmt, zal ook de zeespiegel sneller stijgen.
Hoe langer de mondiale samenleving effectief optreden tegen de globale opwarming uitstelt, des te groter en onoverzichtelijker wordt de uitdaging. Een sterk gezamenlijk engagement op de klimaatconferentie van december in Kopenhagen, is van vitaal belang om greep te krijgen op het probleem. Dat is de kernboodschap van de conferentie die van 10 tot 12 maart plaatsvond in de Deense hoofdstad.
Niets doen is geen optie
’Het belangrijkste teken van hoop ligt in de brede waaier van mogelijkheden waarover we beschikken om het probleem aan te pakken. Alleen moeten al die mogelijkheden maximaal benut worden’, zei Katherine Richardson, hoofd van het wetenschappelijk onderzoekscomité van de Universiteit van Kopenhagen, in haar openingsspeech.
Zelfs voor wie van mening is dat het al te laat is en dat het tij niet meer kan gekeerd worden, is niets doen geen optie, zo klinkt het hier. Want wij zijn het, in deze generatie, die de overgang moeten realiseren. De huidige financiële crisis is daar geen excuus voor. Integendeel: oplossingen voor het klimaat zijn ook oplossingen voor de financiële crisis, zo klinkt het.
CO2-taks
Volgens onderzoeker William D. Nordhaus is de opwarming een globaal probleem en moet iedereen dus de prijs betalen. Daarom pleit hij voor een geïntegreerde CO2-taks. ’Door een prijs te stellen op CO2 die doorgerekend wordt, worden de consumenten zich bewust van het probleem en aangemoedigd om zuinig te zijn. Ook de producenten worden op die manier gestimuleerd om processen energiezuinig te maken, innovatie voor lage koolstoftechnologie krijgt een duwtje in de rug en je hoeft niet voor alles afzonderlijk certificaten of emissiekredieten te kopen.’
Nordhaus vindt dat de CDMs (Clean Development Mechanisms) nu niet werken zoals ze bedoeld zijn. ‘De participatie van de hele gemeenschap is belangrijk en een CO2-taks kan zoiets concreet maken, op heel korte termijn,’ zo is zijn betoog. ‘Bovendien is belasting heffen een oeroud instrument dat zijn dienst heeft bewezen.’
Ieder zijn deel
Een van de belangrijkste aanpassingen in een post Kyoto-overeenkomst, is dat de ontwikkelingslanden ook hun emissies moeten inkrimpen en meetbare doelstellingen moeten stellen. Hét discussiepunt hierbij is: hoeveel moeten de ontwikkelingslanden bijdragen en hoe kan dat berekend worden?
De ontwikkelingslanden, en met hen ook verschillende rijke landen, pleiten voor een benadering van klimaatgerechtigheid, Eco-equity. Er zijn verschillende criteria om dat rechtvaardige deel te berekenen: volgens de historische emissies (en dan betalen de rijke landen de grootste prijs), volgens per capita emissies (dan hebben landen als China en India nog decennia lang immense groeimogelijkheden), volgens bnp, of op basis van een combinatie van factoren.
Zes boodschappen vanuit de conferentie
Een team van wetenschappelijke redacteuren van de Universiteit van Kopenhagen zette de boodschappen vanuit de conferentie op een rij:
Boodschap 1: Klimaattrends
‘Uit recente waarnemeningen blijken de mondiale emissies te leiden tot de ergste IPCC-scenario’s, of mogelijk zelfs erger. Het klimaatsysteem is al voorbij de natuurlijke variabiliteit voor temperatuurstijging, zeespiegelstijging, oceaan- en ijsstromingen, verzuring van de oceanen en weersextremen. Er bestaat een significant risico dat deze trends bovendien versnellen, met abrupte klimaatverandering en onherstelbare schade.’
Boodschap2: Sociale ontwrichting
‘Recente observaties laten zien dat maatschappijen zeer kwetsbaar zijn voor slechts matige klimaatverandering, waarbij gemeenschappen in arme landen het grootste risico lopen. Temperatuurstijging van meer dan 2 graden zal deze eeuw zorgen voor grootschalige ontwrichting.’
Boodschap 3: Langetermijnstrategie
‘Snelle, blijvende en effectieve mitigatie, uit gecoördineerde wereldwijde en regionale actie, is noodzakelijk om ‘gevaarlijke klimaatverandering’ te voorkomen, ongeacht de definitie van dat begrip. Zwakke doelen voor 2020 verhogen het risico van overschrijden van tipping-points, en maken het behalen van emissiedoelen voor 2050 lastiger en minder effectief. Uitstel van effectieve mitigatie zorgt voor een significante toename van de sociale en economische kosten van zowel mitigatie als adaptatie.’
Boodschap 4: Bereik en vermogen
‘Klimaatverandering heeft binnen landen en regio’s sterk uiteenlopende effecten op mensen, op deze generatie en toekomstige generaties, en op de gehele menselijke samenleving en de natuur. Een effectief, goed gefinancierd ‘adaptatieveiligheidsnet’ is noodzakelijk voor die mensen die het minst goed in staat zijn om de gevolgen van klimaatverandering te hanteren, en een algemene, maar gedifferentieerde mitigatiestrategie is nodig om de armen en meest kwetsbaren te beschermen.’
Boodsc hap 5: Geen excuus voor inactie
‘Er bestaat geen excuus voor inactie. We beschikken over voldoende middelen om de uitdaging van klimaatverandering effectief aan te pakken. Ze moeten krachtig en breed geïmplementeerd worden om een transformatie naar een koolstofarme economie te realiseren. Nu in afstemming onze energievoorziening veranderen zal nog een groot aantal aanvullende voordelen opleveren, waaronder werkgelegenheid, gezondheidsvoordelen en een daling van de economische schade van klimaatverandering, naast herstel van de economische waarde van natuurlijke ecosystemen.’
Boodschap 6: De uitdaging aangaan
’Om de benodigde maatschappelijke transformatie te realiseren moet een aantal significante beperkingen worden opgeheven een aantal kritische kansen worden benut. Zo moet blokkerende subsidies worden opgeheven, de macht van economische lobbygroepen worden doorbroken, moet traagheid in sociale en economische systemen worden overwonnen en plaatsmaken voor innovatief leiderschap, en moet er beter worden doorgebouwd op het groeiende publieke verlangen naar regeringen om in actie te komen met betrekking tot klimaatverandering en de maatschappij daar ook zelf bij te betrekken.’
Bron:
MO mondiaal nieuws, 13 maart 2009
Vertaling zes boodschappen: Klimaatcampagne HIER, 12 maart 2009
Originele tekst, 12 maart 2009
Website conferentie